Баатаҕайга Олоҥхо декадатыгар

Сэтинньи 25 күнүгэр Саха Сиригэр национальнай бырааһынньык – Олоҥхо күнэ. Бу күн 2005 сыл сэтинньи 25 күнүгэр ЮНЕСКО саха эпоһын киһи-аймах материальнайа суох шедеврин быһыытынан билиммитэ. Олоҥхо — Саха норуотун былыргы эпоһын ускуустубата, саха фольклорун тиһигэр киин миэстэни ылар. Өрөспүүбүлүкэ үрдүнэн бырааһынньык үөрүүлээх тэрээһиннэрэ сэтинньи 25 күнүттэн ахсынньы 5 күнүгэр диэри ыытыллаллар.

Ол курдук, Баатаҕай нэһилиэгэр олохтоох библиотека декада устата ыыппыт үлэлэрин билсиэҕиҥ. Декада устата библиотекаҕа "Уруйдан, Улуу Олоҥхобут!" кинигэ быыстапката туруорулунна. Сэтинньи 27 күнүгэр үгэскэ кубулуйбут "Олоҥхо дьыктаана-2024" ыытылынна. Манна үөрэнээччилэр куйаар ситиминэн тута толорууга кытыннылар, улахан дьон таба суруйууга холонннулар. Дьыктааҥҥа барыта 53 киһи кыттыыны ылла. бу күн орто оскуола 5-с кылааһын үөрэнээччилэригэр "Төрөөбүт норуотугар бэриниилээх фольклорист" диэн библиотечнай уруок сахалыы оҕо литературатын чинчийээччи, филологическай наука кандидата А.Е. Захарова үтүө аатыгар ананан ыытылынна, ону тэҥэ оҕолорго уруок бүтүүтэ "Олоҥхо ыллыктарынан айан" квиз-оонньуу тэрилиннэ. 

Биир ураты уонна бэлиэ тэрээһининэн "Тэтим" саха радиотыгар быһа биэриигэ кыттыыбыт. Ол курдук, Саха театрыгар артыыһынан үлэлээбит, норуот ырыаһыта, тойуксута быйыл 100 сыллаах үбүлүөйдээх Н.Т. Алексеевка олоҕун, үлэтин билиһиннэрэр "Сарыал" биэриигэ, быһа холбонууга, кыыһынаан Мария Николаевна Алексеевалыын кыттыыны ыллыбыт. 

Сэтинньи 29 күнүгэр уһуйаан иитиллэччилэригэр улуустааҕы "Олоҥхо Куо" күрэх ыытылынна. Бу күрэҕи Баатаҕайдааҕы "Күнчээн" уһуйаан көҕүлээһининэн 3 -с төгүлүн ыытыллар. Күрэххэ улуус уһуйааннарын иитиллээччилэрэ (кыргыттар) бэйэни билиһиннэриигэ, талааны көрдөрүүгэ, олоҥхоҕо кыыс уобараһын хоһуйууга күөн көрүстүлэр. Дьүүллүүр сүбэ чилиэттэринэн үлэлээтилэр олоҥхоҕо уһуйааччы Лугинова З.П., күрэх тэрийээччилэрэ Босикова Т.И., Готовцева С.И., Сыроватская К.С., олохтоох библиотека сэб. Пермякова А.П. Күрэххэ барыта 9 кыыс оҕо кытынна. 

Бу күн иккис аҥарыгар олоҕун үөрэхтээһиҥҥэ, норуот уус-уран айымньытын үөрэтиигэ, сайыннарыыга анаабыт уонна олоҥхобут киһи-аймах өйүнэн айбыт култуурунай нэһилиэстибэтин кылаан чыпчаала буоларыгар улахан кылаатын киллэрсибит РФ үөрэҕириитин туйгуна, СӨ «Бастыҥ олоҥхоҕо уһуйааччы" стипендия лауреата, СӨ Үтүөлээх учуутала, Уус-Алдан улууһун, Баатаҕай нэһилиэгин Бочуоттаах
олохтооҕо Троева Вера Иннокентьевнаҕа аналлаах "Киһи - история кэрэһитэ" истиҥ көрсүһүү, Олоҥхо декадатын чэрчитинэн уонна үбүлүөйдээх 80 сааһынан, Н. Н. Тарскай аатынан Баатаҕай орто оскуолатын үөрэнээччилэригэр, учууталларыгар ыытылынна. Тэрээһини М. К. Федорова аатынан Баатаҕай библиотекатын сэбиэдиссэйэ Августина Петровна Пермякова иилээн-саҕалаан ыытта.
Вера Иннокентьевна олоҕун уонна үлэтин 5 кэрчиккэ арааран билиһиннэрдилэр. Бастакы кэрчик - оҕо, эдэр саастара, иккис кэрчик - учуутал, үһүс кэрчик - уһуйааччы, төрдүс кэрчик - кыраайы үөрэтээччи, бэһис кэрчик - улахан дьиэ кэргэн ийэтэ, эбэтэ диэн өйдөбүллэргэ ананна. Троева В.И. олоҕун усталаах - туоратыгар мунньуммут билиитин, сүбэтин бары сэҥээрэ иһиттибит. Кэрчиктэр аайы киниэхэ үөрэммит, уһуйуллубут, үөрэнэ сылдьааччы дьон ахтыы оҥорбуттарын биһирээтибит. Онуоха, манна кэтэхтэн кыттыыны ыллылар үөрэнээччитэ Л.П. Софронова - Дьокуускай куорат 2 N - дээх оскуолатын учуутала, утумнааччыта З. А. Стрекаловская - Арктикатааҕы культура уонна искусство институтун үөрэх чааһыгар проректора, төрөппыт кыыһа Е.А. Дьячковскайа - улуустааҕы үөрэх салалтатын уопсай үөрэхтээһин отделын салайааччыта.
Бэлиэ күҥҥэ Вера Иннокентьевнаны орто оскуола директора Бурнашева А.А. эҕэрдэлээтэ уонна киниэхэ "Идэҕэ бэриниитин иһин" оскуола анал бэлиэтин, сэмэй бэлэҕин туттарда. Үөрэнээччилэр тэрээһин устата кэпсэммит сэһэргэһиини, ветеран педагог туһунан саҥаны билбиттэрин, өйдөөбүттэрин тургутан көрдүлэр.
В. И. Троева төрүттээбит уонна салайбыт "Кылыһах" фольклорнай-образцовай студия баай ис хоһоонноох фондатыттан матырыйааллара, кинигэлэрэ быыстапкаҕа турдулар.